Tuần này, Anthony Taylor trả lời phỏng vấn báo Anh về quyết định giải nghệ và áp lực mà trọng tài phải chịu.
Trước đó trong thông cáo giải nghệ, ông nói làm trọng tài là “vinh dự lớn, nhưng áp lực khủng khiếp, bị soi xét không ngừng” — đó có phải lý do ông nghỉ?
“Đó là một phần. Nếu trọng tài nào bảo áp lực hay bị soi không làm họ bận tâm, người đó đang nói dối, vì đó là phản ứng tự nhiên của con người. Một trong những thách thức ở mọi cấp độ thực ra là hiểu những gì chúng tôi đang đối mặt.”
“Sợ sai, sợ bị đánh giá, khán giả, HLV, phụ huynh, truyền thông, đồng nghiệp — tất cả có thể dẫn tới tự nghi ngờ, mất tự tin, rồi mọi thứ tuột dốc, bạn mất luôn niềm tin vào màn trình diễn trên sân.”
“Ai cũng có lúc ở quá lâu trong môi trường đó, năng lượng giảm, rồi động lực và sự tự tin bị ảnh hưởng. Bạn lại rơi vào tâm lý ‘mình phải cố lần nữa, đừng sai, vẫn muốn bắt trận này hay thăng hạng giải kia’.”
“Đó là cảm giác thật, ai cũng trải qua. Tôi rất tin vào khả năng đối mặt của mình; quyết định giải nghệ hoàn toàn vì thể chất và tinh thần đã thích nghi với công việc hiện tại — giờ tôi sẵn sàng cho một hành trình mới.”
Ông bắt ba trận World Cup mùa hè này — có phải thời điểm đẹp nhất để nghỉ?
“Tôi không nhớ tiếc những buổi tập tiền mùa khắc nghiệt. Dĩ nhiên rời nghề có chút buồn, vì đó là phần rất lớn cuộc đời tôi, tôi sẽ nhớ được tham gia, và tôi muốn tự quyết khi nào dừng. Tôi nghĩ không nơi nào để giải nghệ đẹp hơn World Cup.”
Gia đình có thở phào? Năm ngoái ông nói họ không còn đi xem ông bắt vì bị lăng mạ; sau chung kết Europa League 2023 họ còn bị CĐV Roma tấn công ở sân bay Budapest.
“Không nghi ngờ gì, một trong những điều bạn nghĩ tới là sự hy sinh lớn lao của gia đình và bạn bè suốt nhiều năm để bạn làm được việc này, đời sống gia đình bị đẩy xuống hàng sau… nên đó chắc chắn là lý do quan trọng để tôi dừng.”
“Nó cộng với sự soi xét khắt khe và yêu cầu cao với trọng tài đỉnh cao. Không nhất thiết nghĩa là bạn không chịu nổi, mà khi áp lực tới một mức, bạn cảm thấy cơ thể và đầu óc cần được nghỉ khỏi sức ép đó.”
Ông luôn tránh mạng xã hội — có tác động tích cực?
“Dù bỏ mạng xã hội sang một bên, bóng đá giờ được đưa tin 24/7, nên có rất nhiều kênh để biết người ta nghĩ gì về cuối tuần vừa rồi. Khi đi khắp nước gặp CĐV, không phải lúc nào cũng nhận phản hồi tiêu cực, nhưng mười tháng trong năm bạn như sống trong bể cá.”
Trọng tài vốn đã chịu áp lực lớn.
“Mức độ soi xét với trọng tài là phi thường, phần lớn đến từ giới truyền thông, họ tìm mọi cách để có thứ để soi, công bằng hay không cũng soi — hiệu ứng quả cầu tuyết.”
Soi xét còn đến từ cựu trọng tài — ông thất vọng?
“Với tôi thì có, vì nhiều lúc thiếu sự cân bằng. Đó là một phần sự chú ý mà bóng đá vốn mang lại. Khi phân tích trận đấu gọi là khách quan, dù là cựu cầu thủ hay cựu trọng tài trong studio, cũng phải cân bằng và công bằng.”
“Nếu toàn chỉ trích một chiều, sẽ nuôi văn hóa sợ hãi, thiếu tôn trọng và xấu hổ. Người ta khát câu trả lời: ‘Pha này đúng hay sai?’ Nhưng thực tế bóng đá, giữa đúng và sai còn rất nhiều chủ quan và ý kiến cá nhân — mà giờ nhiều lúc điều đó bị xem là không chấp nhận được.”
Vậy ông sẽ không bước sang truyền thông?
“Tôi sẽ không đi chỉ trích người khác, vì tôi hiểu rất rõ vì sao người ta đưa ra một quyết định; dĩ nhiên có thể sai. Nhưng chẳng ai thực sự muốn hiểu lý do. Kỹ năng và đam mê của tôi hợp hơn để truyền lại kiến thức, kinh nghiệm tôi may mắn tích lũy nhiều năm.”
Giờ ông là giám đốc trọng tài tinh nhuệ của ủy ban trọng tài Thổ Nhĩ Kỳ, nơi từng có scandal lớn — ông sẽ giúp ủy ban tiến lên thế nào?
“Cùng chủ tịch và ban lãnh đạo, trọng tâm là giúp trọng tài — đặc biệt các trọng tài trẻ trong nhóm — phát triển, rèn sự bền bỉ, xây kỹ năng tốt hơn để đối mặt những trận đòi hỏi cao, thực sự nâng chuẩn. Đó là mục tiêu cốt lõi khi tôi làm việc ở đó.”
“Nói ngắn, vị trí này nhằm nâng tầm trọng tài đỉnh cao Thổ Nhĩ Kỳ, giúp họ xây kế hoạch tuyển chọn nhân tài, và giúp trọng tài quốc tế của họ lên tầm, nhận những trận quan trọng hơn. Tôi rất hào hứng, rất vinh dự khi người ta coi trọng kinh nghiệm và kiến thức của tôi đến vậy, tin tôi có thể tạo ảnh hưởng tích cực.”
VAR lại gây tranh cãi ở World Cup vừa rồi, ông nghĩ sao?
“Khi nói tới nâng độ chính xác tổng thể của quyết định, mọi công nghệ liên quan VAR đều tốt. Nhưng cũng cần nhớ VAR tồn tại để bảo vệ công lý, nên chỉ nhắm những sai sót rõ ràng, nghiêm trọng, không phải soi từng chi tiết vụn.”
“Đó có lẽ là mục tiêu mọi người, đặc biệt mùa tới, đang cố đạt. Nếu chúng ta tiếp tục tập trung đừng quá soi mói, đừng tốn quá nhiều thời gian kiểm tra một số tình huống, chỉ dùng bằng chứng sai sót thật sự rõ — thì người ta sẽ bắt đầu chấp nhận và tin quy trình hơn.”
Ông thấy VAR có bị dùng quá thường xuyên?
“Tôi nghĩ đa số đồng ý chuyện đó thỉnh thoảng xảy ra. Nên hãy thành thật: thừa nhận đôi khi cả quy trình kéo quá lâu, tiêu chuẩn can thiệp quá khắt khe. Không cần xem đi xem lại quá lâu; nên dựa vào hình ảnh rõ, trực quan để quyết nhanh, can thiệp và sửa án trên sân.”